لطف الله هنرفر
125
اصفهان ( فارسى )
در كار ايجاد يا تعمير بنا سهمى داشت و بناى امامزاده اسماعيل را در محل آن به طرزى مجلّل تعمير و تزيين كرد و در بزرگ مسجد شاه را نقرهپوش و طلاكارى نمود . باقيماندهء ساختمان مسجد شاه ، كه در حيات شاه عباس كبير به اتمام نرسيده بود ، اوايل سلطنت اين پادشاه ادامه يافت و سنگهاى مرمرى از ارهها نصب گرديد . چون نوبت سلطنت به شاه عباس دوم رسيد به پيروى از جد كبير خود ، شاه عباس اول ، اقدام به بناى عمارتهايى نمود كه مهمترين آنها اتمام كاخ پادشاهى چهلستون ، ساختمان پل خواجو و بناهاى سلطنتى ساحل زايندهرود مانند عمارتهاى هفتدست و آيينه خانه و نمكدان و احداث باغ وسيع سعادتآباد است . شاه سليمان كاخ هشتبهشت را بنا نمود و آخرين و ضعيفترين آنها ، شاه سلطان حسين نيز ، كه پادشاهى خوشنيت ولى بىكفايت و بدبخت بود ، بناى مدرسهء معروف سلطانى يا مدرسهء چهارباغ را كه مجموعهاى نفيس از زيبايىهاى غير قابل تصور را در بردارد و در حقيقت مجموعهء نمونههاى مختلف صنعت كاشيكارى در ايران است ، به انضمام سراى فتحيه ( محل امروزى مهمانسراى شاه عباس كبير ) و بازارچه شاهى را فرمان داد . جاى تأسف است كه از آثار و ابنيهء باشكوهى كه در ساحل جنوبى زايندهرود وجود داشته و سياحان اروپايى كه تا صد سال پيش به اصفهان آمدهاند ، آنها را توصيف كرده تصويرهاى آنها را در كتابهاى خود براى ما به يادگار گذاشتهاند ، غير از چند قطعه پايهء ستونهاى شكسته و آسيبديده كه در باغ چهلستون پراكنده است ، چيز ديگرى باقى نمانده و از ساير عمارتها و كاخهاى سلطنتى نيز مانند عمارت عالىقاپو ، چهلستون و هشتبهشت آنچه موجود است به شكل عجيبى صدمه خورده و نقوش آنها سترده شده است ولى با تمام اين احوال ، شهر زيبا و پرنقش و نگار اصفهان ، كه در حقيقت آن را بايد نگارستان ناميد ، معرف